Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Introductie

Schoenfabriek Van Bommel is een familiebedrijf. De huidige 9e generatie heeft de verantwoordelijkheid om het bedrijf zo te beheren dat het beter aan de 10e generatie overgedragen kan worden, dan dat het van de 8e generatie overgenomen is. Ze nemen daar een generatie lang de tijd voor. De 10e generatie zal dezelfde verantwoordelijkheid dragen voor de 11e generatie.

De relatie van Schoenfabriek Van Bommel met haar omgeving is gelijkaardig. Elke bedrijfsmatige beslissing heeft gevolgen voor haar leefomgeving. Een leefomgeving die we in beheer hebben voor toekomstige generaties. Schoenfabriek Van Bommel ziet duurzaamheid en maatschappelijke betrokkenheid als een vanzelfsprekendheid. Niet voor kortstondige successen, maar voor de generaties aan wie we onze straten, huizen, bossen en bedrijven nalaten.

In 1997, ver voor 'An inconveniant truth' en de groeiende media-aandacht voor duurzaamheid en het milieu, was Schoenfabriek Van Bommel de eerste schoenproducent in Europa met een schoen die voorzien was van het milieukeur. In een intensief traject werd van de betreffende schoen de productieketen van koe tot eindproduct onder de loep genomen. Om aan de eisen van het milieukeur te voldoen, werd elk onderdeel van het proces naar behoeven aangepast, veranderd of geregistreerd.

Voorwaarden van milieukeur zijn o.a. een verlaagde milieubelasting voor wat betreft grondstoffen, energie, watergebruik, schadelijke stoffen, verpakking en afval. Daarnaast wordt er gekeken naar zaken als arbeidsomstandigheden, dierenwelzijn, gewasbeschermingen natuurbeheer.

Ondanks veel publiciteit rondom de lancering, bleek er vanuit de markt weinig interesse in de schoen. Na ruim een jaar werd de productie gestopt. De duurzame schoen verdween, de duurzame gedachte bleef. De focus werd verlegd van één duurzaam product naar een duurzame bedrijfsvoering.

Sinds deze ervaringen met de milieukeurschoen is ‘duurzaamheid’ bij Van Bommel niet meer als verkoopargument gebruikt. Een duurzame en maatschappelijk verantwoorde bedrijfsvoering is doorgevoerd in alle geledingen van het bedrijf.

1. Productieplaatsen

Schoenfabriek Van Bommel produceert een groot deel van haar schoenen nog steeds in de eigen fabriek in Moergestel, Nederland. Deze fabriek is gespecialiseerd in de Goodyear- maakwijze. Overige maakwijzes worden geproduceerd in fabrieken in Portugal en Spanje. Overleer wordt uitsluitend uit Italië betrokken. Fournituren en zolen worden uitsluitend uit Europa betrokken.

Stikwerk voor het bovenwerk van de schoen vindt voor een deel plaats bij een vaste partner in India. In omvang is dit minder dan 5% van de totale productiearbeid van Van Bommel. De betreffende stikkerij, waar Van Bommel een jarenlange relatie mee opgebouwd heeft en waar op regelmatige basis Nederlandse kwaliteitscontroleurs en stikmeesters langs gaan, voldoet aan de bij Van Bommel geldende Code of Conduct (zie punt 5 van dit stuk). Alle materialen die in India voor Van Bommel-stikwerk gebruikt worden zijn afkomstig uit Europa. De materialen worden verscheept vanuit de Van Bommel-magazijnen in Moergestel.

2. Productie, ergonomie en huisvesting

Van Bommel werkt doorlopend aan het optimaliseren van haar productie. Nieuwe technieken die het mogelijk maken om milieuvriendelijker te produceren of verblijven, hebben doorlopend de aandacht.

Lijm en kantenverf zijn allemaal op waterbasis en daardoor vrij van oplosmiddelen. Elke medewerker beschikt over een individuele, door een Arbo-arts opgestelde, ergonomische werkplekinstructie. Elke werkplek en elke machine in de productie beschikt over een veiligheidsinstructie.

Tijdens de laatste verbouwing in 2012 is de Nederlandse schoenfabriek voorzien van een extra laag dakisolatie, dubbele beglazing en een energiezuinige warmte-koelte-installatie. Het totale energieverbruik is met deze ingrepen op jaarbasis met 20% verminderd.

Afwatering van de Nederlandse fabriek- en kantoordaken en de parkeerterreinen geschiedt in een eigen afwateringsvijver.

Alle kantoren, fabrieken, panden en werkplekken bij Van Bommel zijn rookvrij. Van Bommel hanteert een actief anti-rook beleid. Voor personeel dat wil stoppen met roken zijn financiële middelen en professionele begeleiding beschikbaar.

3. Beloning

Schoenfabriek Van Bommel is aangesloten bij de ‘Bedrijfstak Pensioenfonds’. Alle werknemers zijn hierdoor verzekerd van pensioenopbouw.

Schoenfabriek Van Bommel laat haar medewerkers meeprofiteren van de gemaakte winst. Bovenop de vastgelegde cao-afspraken en eventuele individuele bonusafspraken, ontvangt elk personeelslid in winstgevende jaren een winstdeling die op kan lopen tot 5% van het bruto jaarsalaris.

4. Leersoorten en materialen

Van Bommel gebruikt zowel chroom gelooid als plantaardig gelooid leer voor haar productie. Chroom gelooid leer is het meest belastend voor het milieu. De kenmerken van chroom gelooid leer en plantaardig gelooid leer zijn zeer verschillend. Chroom looiing resulteert in een zacht en soepel leer, plantaardige looiing in robuust en stevig leer. Een mix van de twee looiingen is, afhankelijk van het gewenste eindresultaat, ook mogelijk. Voor stijlvolle dressed schoenen is mooi, soepel leer en dus een chroom looiing vereist. Plantaardig gelooid leer wordt gebruikt voor robuustere casual boots.

Leer is in de kern een afvalproduct van de vleesindustrie. Koeien worden niet gefokt en geslacht voor de leeropbrengst. Bij exotische dieren zoals krokodillen en slangen kan dit wel het geval zijn. Van Bommel verwerkt geen exotische dierenhuiden. Schoenen met een croco- of slangenprint zijn gemaakt van bewerkte runderhuid.

Van Bommel verwerkt uit principiële overwegingen uitsluitend imitatievacht/-bont.

Al het leer dat Van Bommel verbruikt voldoet aan de Europese ‘Chroom VI’-norm. Van Bommel verplicht haar leerleveranciers hun leerpartijen en productielijnen periodiek te testen op de aanwezigheid van ‘Chroom VI’. Van Bommel voert ter controle steekproefsgewijs laboratoriumtests uit om partijen leer te controleren op de aanwezigheid van ‘Chroom VI’.

5. Code of Conduct

Elke productieplaats en leverancier, in zowel binnen- als buitenland, ondertekent de Code of Conduct van Schoenfabriek Van Bommel. In deze Code of Conduct staan de voorschriften waar de leverancier aan moet voldoen.

Passage uit de Code of Conduct:

“Schoenfabriek Wed. J.P. van Bommel B.V. (VB or Van Bommel) documents standard business practices in order to provide common understanding and to facilitate the business and operational transactions with the supplier.”

“Van Bommel only works with companies and people who work in a professional, kind, reliable and service directed way. We strive to combine the power of our family-owned company, pleasure at work, motivation and involvement with a professional organisation set up.”

Onderdeel van de Code of Conduct zijn de passages over:

Kinderarbeid: “The Van Bommel group considers it impermissible that companies producing goods for the Van Bommel group employ children below the Legal age to do labour, as determined by national law. If there is no legal age limit, the provisions as laid down in the ILO Convention 138, Article 2, shall apply.”

Arbeidsomstandigheden en loon: “Producers and Suppliers shall be obliged to respect the basic rights and the provisions of the national laws with regard to employing people”

Milieu: “Van Bommel is committed to minimizing the environmental impact of its activities. Van Bommel underlines the importance of conserving natural resources, and strives to make environmental improvements that promote a sustainable future.”

6. Verpakking

Alle schoendozen zijn vervaardigd van gerecycled karton. Alle bijsluiters zijn gemaakt van gerecycled papier. Om de vorm van de schoenen te behouden worden ze tijdens het transport naar de winkel niet opgevuld met de gebruikelijk proppen (gebleekt) vulpapier, maar met één gerecycled gebogen kartonnetje.
Papier in de Nederlandse fabriek wordt gescheiden van ander afval, afgevoerd door een afvalverwerkingsbedrijf en wordt vervolgens gerecycled.

Van Bommel kiest voor haar omdozen (de grote dozen waarin meerdere schoendozen tegelijk op transport gaan van fabriek naar winkelier) niet voor de veelgebruikte ‘Amerikaanse vouwdoos’ maar voor de minder populaire ‘harmonicadoos’. De harmonicadoos is op een aantal vlakken minder praktisch dan de Amerikaanse vouwdoos. Het is meer werk om de doos in elkaar te zetten, de doos is minder stevig, de doos is duurder (want bestaat uit twee delen) en de doos is lastiger op pallets te stapelen (want minder uniforme afmetingen). Het grote voordeel is dat er met een harmonicadoos minder ‘lucht’ verscheept wordt. Milieubelasting (en kosten) vanwege transport wordt tot het minimale gereduceerd.

7. Maatschappelijke betrokkenheid

Als lid van de internationale, nationale en lokale gemeenschap voelt Schoenfabriek Van Bommel zich verantwoordelijk voor het welzijn van de sportieve, culturele, educatieve en charitatieve omgeving waarin zij opereert. Hieronder staan enkele initiatieven waar Schoenfabriek Van Bommel als donateur, sponsor of belangenbehartiger bij betrokken is.

Rondom het pensioen van voormalig algemeen directeur Frans van Bommel is een volledige fabrieksinventaris verscheept naar Zuid-Afrika. Met alle machines en toebehoren heeft de lokaal actieve stichting Othandweni een schoenmakersopleiding voor straatkinderen opgezet. Van Bommel ondersteunde het project met zowel materiële als financiële middelen.

De directie van Schoenfabriek Van Bommel wordt regelmatig gevraagd om lezingen te geven op commerciële seminars en conferenties. De financiële vergoeding die daar tegenover staat wordt overgemaakt aan verschillende goede doelen (o.a. de Trucktour Tilburg en Stichting Kika).

Aan medewerkers van Van Bommel wordt elk jaar de mogelijkheid geboden hun kerstpakket af te staan aan het goede doel. Van Bommel maakt voor elk afgestaan kerstpakket vijf maal de waarde ervan over aan Unicef.

Afgevaardigden van Van Bommel zetten zich als bestuurslid of in een andere hoedanigheid in voor meerdere belangenorganisaties, brancheverenigingen en stichtingsbesturen (o.a. bestuur CAST (Centrum voor Accessoires Schoenen en Tassen), bestuur BZW (Brabantse Zeeuwse Werkgeversvereniging, divisie VNO-NCW), BPF (Bedrijfstak Pensioenfonds), bestuur Federatie Nederlandse Lederwaren- en Schoenfabrikanten, bestuur Stichting Schoenmakersgilde, bestuur Stichting Meesterschoenmaker).

Van Bommel organiseert met regelmaat een publicitaire campagne waar een charitatieve instelling bij betrokken is. Recente voorbeelden: Van Bommel en Rutger Hauer (i.s.m. Starfish association), Floris van Bommel en Phillip Lahm (i.s.m. Duitse Aidsstichting), Floris van Bommel en Daniel Brühl (i.s.m. Duitse Aidsstichting).

Van Bommel is vaste sponsor van een aantal lokale initiatieven waar medewerkers van Van Bommel bij betrokken zijn of waar Van Bommel om andere redenen een band mee heeft (sportclubs, toernooien, zangkoren, wandelvierdaagse, heemkundige kring, Driekoningen zingen, wensstichtingen, carnavalsverenigingen, Stichting ‘Hofleveranciers in Nederland’, Stichting Trucktour Tilburg, studentenverenigingen, opleidingen, kerken etc.).

8. Stichting Schoenmakersgilde (NL) en Stichting Meesterschoenmaker (BE)

Eind jaren tachtig richtte Frans van Bommel in Nederland de Stichting Schoenmakersgilde en in België de Stichting Meesterschoenmakers op. Bij beide stichtingen zijn tegenwoordig enkele honderden zelfstandige schoenreparateurs aangesloten. De stichtingen maken zich sterk voor de promotie en educatie van de schoenmakersbranche en daarmee indirect: de kwaliteitsschoen. Schoenmakers die deelnemer zijn van een van de stichtingen worden periodiek gekeurd op kwaliteit en kunde. Na goedkeuring mag de betreffende schoenmaker reparaties uitvoeren met een selectie van originele Van Bommel-materialen. Meer informatie: www.schoenmakersgilde.nlen www.meesterschoenmaker.be.

9. Kwaliteit

Schoenfabriek Van Bommel is producent van kwaliteitsschoeisel. Een kwaliteitsschoen gaat gemiddeld vele malen langer mee dan een paar schoenen van inferieure kwaliteit. Afhankelijk van de maakwijze is een paar Van Bommel-schoenen, in tegenstelling tot een kwalitatief mindere schoen, meerdere malen te verzolen. Middels de stichtingen genoemd bij punt 8 van dit stuk, stimuleert en faciliteert Van Bommel het repareren van versleten schoenen. Langdurig gebruik en hergebruik door middel van reparatie is een eenvoudige manier om het milieu minder te belasten.